ΤΑΡΑΝΤΕΛΑ

Η ΤΑΡΑΝΤΕΛΑ 

Η «Ταραντέλα Πίτσικα» είναι ο πιο χαρακτηριστικός τελετουργικός χορός της κάτω Ιταλίας. Είναι ένας χορός τελετουργικός και χορός της έκστασης. Ο παραδοσιακός χορός της κάτω Ιταλίας, η ταραντέλα, συνδέεται μα την αρχαία ελληνική αποικία του Τάραντα που βρίσκεται πολύ κοντά στο Πρίντεζι και στο Λέτσε και στον πυρήνα των ελληνόφωνων χωριών του Σαλέντο. 

Συνδέεται λοιπόν με ένα φαινόμενο που ονομαζόταν ταραντισμός. Ο ταραντισμός ήταν μια μορφή κρίσης μανίας που θεωρούσαν ότι οφειλόταν στο τσίμπημα μιας αράχνης για αυτό και ονομάζεται και ταραντέλα πίτσικα από το πιτσικάρε -τσιμπάω. Η Λικόσα ταραντούλα θεωρούσαν ότι τσιμπούσε κάποιον χωρικό μέσα στα χωράφια. Και για να θεραπευτεί κάποιος που τον είχε τσιμπήσει γινόταν ένας μουσικός εξορκισμός. 

Ειδικοί οργανοπαίχτες πήγαιναν στο σπίτι του άρρωστου και άρχιζαν να παίζουν 12 διαφορετικά μοτίβα. Στην αντίστοιχη μελωδία που θεωρούσαν ότι αντιστοιχεί στο μέγεθος και στο χρώμα της αράχνης που τον τσίμπησε ο άρρωστος άρχιζε να χτυπιέται και ξεκινούσε έναν ξέφρενο μιμητικό χορό που μιμούνταν τις κινήσεις της αράχνης. Αυτό μπορούσε να κρατήσει και 3 ολόκληρες μέρες χωρίς διακοπή . Αυτός έπεφτε στο πάτωμα κουρασμένος και εξουθενωμένος αλλά θεραπευμένος. 

Το φαινόμενο του ταραντισμού παρουσίασε πολύ μεγάλη έξαρση στο χορό της κάτω Ιταλίας και κυρίως με επίκεντρο τα ελληνόφωνα χώρια. Αρκετές κινήσεις θυμίζουν εικόνες από αρχαία αγγεία σε χορό και οι γυναίκες κυρίως είναι αυτές που παίρνουν το ταμπορέλλο το ντέφι, το οποίο στην αρχαία Ελλάδα το έπαιζαν οι βακχίδες οι ακόλουθες του Διόνυσου. 

Στα ελληνόφωνα χώρια συμπτώματα του ταραντισμού αναφέρονται μέχρι και την δεκαετία του 60 και οι κοινωνικές συνθήκες στα επόμενα χρόνια έπαψαν να ευνοούν τέτοιου είδους δρώμενα . Στις 29 Ιουνίου κάθε χρόνο στη γιορτή του αγίου Παύλου, θα ακούσουμε στο τραγούδι να αναφέρεται «ο άγιος Παύλος...».Συγκεντρώνονται οι γεροντότεροι Ταραντάτοι όλοι αυτοί που χόρεψαν παλαιά και είχαν αυτή τη μορφή κρίσης και κάνουν ένα λαϊκό προσκύνημα στην περιοχή της ελληνόφωνης περιοχής. 

Οι χορευτές και χορεύτριες παίζουν παρά πολύ με τα χρώματα κάθε πανί διαφορετικού χρώματος που κρατάνε αναφέρεται σε αράχνη διαφορετικού χρώματος. Όλα αυτά δεν είναι απλοί χοροί αλλά μια τελετουργία που μας πηγαίνει πίσω στην αρχαία Ελλάδα και έχει διατηρηθεί με θαυμαστό τρόπο σε αυτόν τον απομονωμένο πυρήνα των χωριών γύρω από τον Τάραντα.. 

Όμως τι υποδηλώνει το τσίμπημα της αράχνης; Η χερσόνησος του Σαλέντο είναι η γη του επαναλαμβανόμενου τσιμπήματος σύμφωνα με τον ιταλό εθνογράφο Ernesto de Martino. O χαρακτηρισμός παραπέμει στο ξαναδάγκωμα στην επιστροφή του κακού παρελθόντος. Δεν είναι τυχαίο που συμβαίνει στη Νότια Ιταλία μια γη με τόσα προβλήματα αδύναμη να προσφέρει ασφάλεια και προστασία στον πληθυσμό της.

Πηγή

ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΤΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ των New York Times 1975: «Οι Έλληνες έστησαν τον άνθρωπο στα πόδια του!»

«…Για χιλιάδες χρόνια παλαιότεροι πολιτισμοί, όπως αυτοί των Περσών, των Ασσυρίων, των Βαβυλώνιων, έβλεπαν τον άνθρωπο ως ένα απεχθές ον που σέρνονταν μπροστά σε θεότητες και δυνάστες.Οι ‘Έλληνες όμως, πήραν τον άνθρωπο και τον έστησαν στα πόδια του. Τον δίδαξαν να είναι υπερήφανος…

Ο κόσμος είναι γεμάτος θαύματα, έλεγε ο Σοφοκλής, αλλά τίποτα δεν είναι πιο θαυμάσιο από τον άνθρωπο.Οι Έλληνες έπεισαν τον άνθρωπο, όπως ο Περικλής το τοποθέτησε, ότι ήταν δικαιωματικά ο κάτοχος και ο κύριος του εαυτού του και δημιούργησαν νόμους για να περιφρουρήσουν τις προσωπικές του ελευθερίες.

Οι αρχαίοι Έλληνες ενθάρρυναν την περιέργεια που είχε ο άνθρωπος για τον εαυτόν του και για τον κόσμο που τον περιτριγύριζε, διακηρύττοντας μαζί με τον Σωκράτη ότι μια ζωή χωρίς έρευνα δεν αξίζει τον κόπο να την ζούμε.

Οι ‘Έλληνες πίστευαν στην τελειότητα σε όλα τα πράγματα, γιʼ αυτό μας κληροδότησαν την ομορφιά, που φτάνει από τον Παρθενώνα και τα ελληνικά αγάλματα, τις τραγωδίες του Αισχύλου, του Ευριπίδη και του Σοφοκλή, την ποίηση του Ησίοδου και του Ομήρου, μέχρι τα ζωγραφισμένα αγγεία ενός απλού νοικοκυριού.Χωρίς τους ‘Έλληνες μπορεί ποτέ να μην είχαμε αντιληφθεί τι είναι αυτοδιοίκηση.

Αλλά, πολύ περισσότερο ακόμα και από την γλώσσα μας, τους νόμους μας, τη λογική μας, τα πρότυπά μας της αλήθειας και της ομορφιάς, χρωστάμε σε αυτούς την βαθιά αίσθηση για την αξιοπρέπεια του ανθρώπου.

Από τους ‘Έλληνες μάθαμε να φιλοδοξούμε χωρίς περιορισμούς, να είμαστε, όπως είπε ο Αριστοτέλης, αθάνατοι μέχρι εκεί που μας είναι δυνατό…».

(The New York Times, Μάρτιος 1975).

Προλαβαίνεις να ερωτευτείς;

- Προλαβαίνεις να ερωτευτείς, σ ένα κόσμο που όλα κινούνται τόσο γρήγορα,
που ο χρόνος κυλάει με μεγάλη ταχύτητα και ξεχνάς… να ζήσεις την κάθε στιγμή;

Προλαβαίνεις να ερωτευτείς σε μια κοινωνία όπου -άνθρωποι ψάχνουν ανθρώπους- μέσα σε οθόνες και άλλα άψυχα μηχανήματα, όπως μέσα από έναν υπο-λογιστή που υπο-βιβάζει την αληθινή επαφή μεταξύ των ανθρώπων;

Γιατί δεν μου λες;

Προλαβαίνεις να ερωτευτείς όταν οι άνθρωποι έχουν ξεχάσει να σε κοιτάνε στα μάτια, να λένε σ αγαπώ, να ρεμβάζουν στην θάλασσα και να ακούνε το τραγούδι των πουλιών;

.. γιατί δεν μου λες..

- Την αλήθεια θα σου πω…Ναι προλαβαίνω να ερωτευτώ!

Το ένιωσα από την πρώτη στιγμή που είδα το φως αυτής της ζωής, από την πρώτη στιγμή που άρχισε η καρδιά μου να χτυπά, από την πρώτη αγκαλιά της μητέρας μου, από το πρώτο ντάντεμα του παππού μου, από τότε που η πρώτη μου φίλη, μου’ πιασε το χέρι και αρχίσαμε να τρέχουμε γελώντας στους αγρούς.

Από την πρώτη φορά που ξεκίνησα να χορεύω, να φαντάζομαι και να ονειρεύομαι.

Από την πρώτη στιγμή που ήρθε Άνθρωπος στην ζωή μου και μου πε ότι «δεν είσαι μόνη σε αυτό το σύμπαν, υπάρχει μια άπειρη αιώνια αγκαλιά που σε θερμαίνει και σε προστατεύει κάθε στιγμή της ζωής σου».

Από τότε που συνειδητοποίησα ότι υπάρχουν γύρω μου άνθρωποι που η ψυχή τους λαχταρά να βιωθεί η ανιδιοτελής ειλικρινή αγάπη μέσα τους & γύρω τους και αγωνίζονται διαρκώς γι αυτό το σκοπό!

Και κάτι τελευταίο, Προλαβαίνω να Ερωτευτώ γιατί έχω μάθει να ζω, να ευχαριστώ και να ευγνωμονώ το άπειρο σε κάθε αναπνοή μου!

Αφιερωμένο στον Άνθρωπο που μου έμαθε τι σημαίνει ευτυχισμένη ζωή!

Σοφία Ζώιρα

Επικοινωνιολόγος